Wat vinden patiënten goede zorg bij een aorta-aneurysma of aortadissectie
Mensen met een aorta-aneurysma of aortadissectie willen zelf kunnen kiezen tussen twee zorginstellingen, op basis van informatie over de kwaliteit van zorg in deze instellingen. Patiënten prioriteren hierbij inzicht in kwaliteitsinformatie over de uitkomst van de behandeling. Complicaties en het verloop van de operatie wegen hierbinnen het zwaarst. Maar ook duidelijke uitleg van, en goed luisteren door de zorgverlener is voor hen belangrijke kwaliteitsinformatie voor deze keuze.
Sanne Ruigrok, Noa Rosenberg, Raymond H. Wimmers
Achtergrond
Ziekenhuizen meten verschillende aspecten van de zorg, zoals behandelresultaten, complicaties en ervaringen van patiënten. Niet al deze informatie is voor patiënten even belangrijk of even gemakkelijk te begrijpen. De Hartstichting wilde daarom weten welke kwaliteitsinformatie mensen met een aorta-aandoening nodig hebben om de zorg van ziekenhuizen te beoordelen. Ook is onderzocht hoeveel regie zij willen bij de keuze voor een ziekenhuis en welke praktische zaken daarbij een rol spelen.
Methode
De Hartstichting verzamelde tussen 3 en 11 juni 2026 via een online vragenlijst resultaten onder leden van het Hartstichting Panel met een aneurysma van de buik- of borstaorta of een aortadissectie.
Profiel van de deelnemers
In totaal vulden 80 mensen de vragenlijst volledig in. 44 deelnemers hebben of hadden een thoracaal aorta-aneurysma, 24 deelnemers een abdominaal aorta-aneurysma en 22 deelnemers een aortadissectie. Deelnemers konden meer dan één aandoening hebben. De onderzoeksgroep bestond uit 43 mannen en 37 vrouwen. Ruim de helft beoordeelde de eigen gezondheid als goed of zeer goed.
De antwoorden zijn beschrijvend en verkennend geanalyseerd. Er zijn geen statistische toetsen uitgevoerd. Verschillen tussen bijvoorbeeld mannen en vrouwen of tussen aandoeningsgroepen zijn daarom alleen aanwijzingen binnen deze groep deelnemers. Ze kunnen niet zonder meer worden toegepast op alle mensen met een aorta-aandoening.
Resultaten
Behandeluitkomsten krijgen de hoogste prioriteit
Deelnemers rangschikten vier hoofdthema’s van kwaliteitsuitkomsten (figuur 1). Hierbij kreeg de uitkomst van de behandeling gemiddeld de hoogste prioriteit. Daarna volgden contact en communicatie met zorgverleners, kwaliteit van leven na de behandeling en de organisatie van zorg. Deze rangorde betekent niet dat onderdelen uit een lager geplaatst thema onbelangrijk zijn.
Patiënten willen weten hoe een operatie verloopt
Binnen het thema behandeluitkomsten vond 77,5% van de deelnemers informatie over complicaties na de operatie belangrijk. Daarnaast vind 73,8% van de deelnemers informatie over hoe vaak een operatie verloopt zoals verwacht (textbook outcome) belangrijk. Mortaliteit en vermindering van klachten zijn beide voor 46,3% als belangrijk aangeduid. Heropname werd door 32,5% genoemd en een nieuwe operatie door 23,8%. Patiënten beoordelen kwaliteit van zorg dus niet alleen op basis van de ernstigste mogelijke uitkomst. Zij willen ook weten hoe vaak problemen optreden en wat een behandeling betekent voor hun dagelijks leven.
Goede communicatie is een gesprek in twee richtingen
Duidelijke en begrijpelijke uitleg van de zorgverlener en goed luisteren door de zorgverlener werden beide door 70,0% van de deelnemers geprioriteerd. Het gezamenlijk bespreken van de voor- en nadelen van de behandeling volgde met 68,8%. Samen beslissen over behandelen of afwachten werd door 40,0% als belangrijke kwaliteitsinformatie geprioriteerd. Schriftelijke of digitale informatie over de behandeling door 28,8% en het betrekken van naasten door 22,5%.
De resultaten wijzen erop dat het niet alleen belangrijk is dát patiënten informatie ontvangen, maar ook dat er naar hen geluisterd wordt en dat behandelkeuzes in goed overleg gemaakt worden.
Herstel gaat over meer dan overleven
Binnen het hoofdthema kwaliteit van leven na de behandeling willen deelnemers vooral weten of patiënten na hun herstel weer lichamelijk actief kunnen zijn (77,5%). Ook duur van herstel (68,8%), weer dingen kunnen doen in huis of op het werk (62,5%) en mentaal herstel (62,5%) worden als belangrijke kwaliteitsinformatie gezien.
Ervaring van het ziekenhuis en nazorg wegen zwaar
Binnen de thema organisatie van zorg vindt 81,3% het belangrijk om te weten hoeveel ervaring een ziekenhuis heeft met de operatie. Informatie over goede zorg en begeleiding na de operatie werd door 80,0% geprioriteerd. Verder vindt 60,0% het belangrijk te weten of patiënten in goede conditie naar huis gaan, wat de wachttijd voor een eerste afspraak is en of er goede samenwerking tussen zorgverleners is.
Als de kwaliteit van zorg hetzelfde is
Wanneer twee ziekenhuizen zorg van gelijke kwaliteit bieden, wil 77,5% van de deelnemers zelf een ziekenhuis kiezen. Drie deelnemers wilden dat niet en bij 15 deelnemers hangt het van de situatie af. Zes van hen benadrukten dat er in een spoedsituatie niet altijd tijd of ruimte is om te kiezen.
Als kwaliteit van zorg hetzelfde is in twee zorginstellingen laat 75% reisafstand meewegen in de keuze, 62,5% de mogelijkheid voor een eigen kamer en 53,8% de bereikbaarheid en passende bezoektijden. Deze praktische factoren zijn vooral relevant wanneer ziekenhuizen vergelijkbare kwaliteit bieden. Het is altijd belangrijk om patiënten voldoende inzicht te geven in de kwaliteit van zorg van zorginstellingen voordat over wordt gegaan op een keuze op basis van praktische factoren.
Behoefte aan transparante kwaliteitsinformatie
70,0% van de deelnemers laat ervaringen van anderen meewegen in hun ziekenhuiskeuze. Online beoordelingen zijn het vaakst genoemd, gevolgd door ervaringen van de partner en familie.
In totaal wilde 72,5% van de deelnemers inzicht in kwaliteitsinformatie van ziekenhuizen. Het liefst ontvangen deelnemers dit inzicht via de zorgverlener of bijvoorbeeld via een website als hartstichting.nl. Hierbij is het belangrijk te noemen dat cijfers alleen niet voldoende zijn. Kwaliteitsinformatie moet vindbaar, begrijpelijk en bruikbaar zijn. Zorgverleners kunnen ondersteunen bij de interpretatie en wat deze cijfers betekenen bij de situatie en voorkeuren van een individuele patiënt.
Conclusie
- De deelnemers willen bij het beoordelen van ziekenhuiszorg vooral weten of een behandeling zonder complicaties en volgens verwachting verloopt. Goede communicatie is eveneens belangrijk: zorgverleners moeten duidelijk uitleg geven, luisteren en samen met de patiënt de voor- en nadelen bespreken.
- Ook informatie over de ervaring en deskundigheid van het ziekenhuis, nazorg, herstel en kwaliteit van leven geven patiënten inzicht in de kwaliteit van zorg.
- Patiënten willen zelf een ziekenhuis kunnen kiezen als de situatie dit toelaat. Daarvoor is kwaliteitsinformatie nodig die niet alleen openbaar is, maar ook begrijpelijk en bespreekbaar.
- Als kwaliteit vergelijkbaar is, worden reisafstand, kamerindeling en bezoektijden genoemd als praktische factoren waarop een keuze wordt gebaseerd.

Figuur 1. Gemiddelde score van alle respondenten (n=80) per hoofdthema. Een lagere score betekent een hogere prioritering.