Jaarcijfers behandeling van hartfalen
In dit hoofdstuk worden de jaarcijfers met betrekking tot de behandeling van hartfalen gepresenteerd, inclusief algemene patiëntkarakteristieken. De gegevens betreffen de periode 2022 t/m eind 2025 van meest recente 2021 ESC (European Society of Cardiology) hartfalen richtlijn en zijn afkomstig uit de Nederlandse Hart Registratie (NHR). Hierin verzamelen de centra in de registratie Hartfalen informatie over de zorg van patiënten met dit ziektebeeld.
namens de registratiecommissie Hartfalen van de Nederlandse Hart Registratie.
Methode
De landelijke hartfalen-diagnoseregistratie is in 2019 gestart als een pilot en werd in 2020 voortgezet als een vrijwillige landelijke registratie met de ambitie om, in lijn met Heart4Data ambities, door te groeien naar landelijke duurzame hartfalen kwaliteitsregistratie. Mede door de focus op registreren aan de bron, het elektronische patiëntendossiers (EPD), is de registratie inmiddels geroeid naar ruim 7.548 geïncludeerde patiënten waarvan baseline gegevens bekend zijn.
In de registratie worden per centrum nieuwe hartfalen patiënten geïncludeerd. Alle vormen van hartfalen die voldoen aan de richtlijnen en definities van de ESC (European Society of Cardiology) uit 2021 worden hierin meegenomen. Door hartfalen patiënten vanaf het moment van diagnose te volgen, kan op grote schaal inzicht worden verkregen in de patiëntkarakteristieken en in zowel medicamenteuze als niet-medicamenteuze behandelingen.
Voor de publicatie van de gegevens in dit hoofdstuk zijn gegevens uit de jaren 2022 t/m 2025 gebruikt. Het aantal geïncludeerde patiënten wordt per figuur en tabel weergegeven.
Resultaten
Onderstaande figuur geeft het verloop van het aantal geïncludeerde patiënten met hartfalen waarvan de baseline gegevens bekend zijn in de afgelopen jaren weer.
In onderstaande tabel en figuur wordt een overzicht gegeven van de patiëntkarakteristieken van de met hartfalen geregistreerde patiënten behandeld in de periode 2022 t/m 2025. In totaal zijn 5.012 patiënten uit 21 centra meegenomen in de analyse, waarvan 3.243 patiënten zijn met hartfalen met verminderde ejectiefractie (HFrEF) (zie ook Figuur 2).
| % | % compleetheid |
|
|---|---|---|
| Geslacht (man) | 65,6% | 100% |
| Leeftijd (≥ 75 jaar) | 42,6% | 100% |
| Inclusie setting (poliklinisch) | 64,7% | 83% |
| De novo hartfalen | 64,2% | 100% |
| Type hartfalen (HFrEF) | 69,7% | 95% |
| Etiologie HFrEF (ischemische cardiomyopathie) | 45,7% | 81% |
In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de comorbiditeiten bij hartfalen patiënten met verminderde ejectiefractie (HFrEF).
| % | % compleetheid |
|
|---|---|---|
| BMI = Body Mass Index, CVA = Cerebro Vasculair Accident, eGFR = estimated glomerular filtration rate, OSAS = obstructieve slaapapneusyndroom | ||
| BMI (≥ 30) | 23,8% | 76% |
| Chronische longziekte | 12,6% | 84% |
| CVA | 10,0% | 84% |
| Diabetes mellitus | 23,3% | 85% |
| Hypertensie | 46,3% | 75% |
| Extracardiale arteriële vaatpathologie | 9,1% | 83% |
| Nierinsufficiëntie (eGFR < 60) | 48,4% | 90% |
| Schildklieraandoening | 6,2% | 75% |
| Maligniteit (verleden/actief) | 16,6% | 81% |
| Ritme / geleiding | ||
| AF en/of flutter in het verleden | 39,8% | 84% |
| Linkerbundeltakblok (gepaced ritme) | 4,5% | 77% |
| (eigen geleiding) | 19,0% | |
| (geen linkerbundeltakblok) | 76,5% | |
| QRS-duur (≤ 130 ms) | 62,7% | 85% |
| (131-149 ms) | 12,2% | |
| (≥ 150 ms) | 25,0% | |
In onderstaande figuren wordt een overzicht gegeven van het medicatiegebruik bij hartfalen patiënten met verminderde ejectiefractie (HFrEF) op 6 maanden na de start van de behandeling.
Discussie
Op dit moment zijn er slechts voor een beperkte selectie van patiënten voldoende follow-upgegevens beschikbaar. De verwachting is dat het aantal beschikbare follow-upgegevens de komende jaren substantieel zal groeien.
Inmiddels is de hartfalen kwaliteitsregistratie opgenomen in het landelijk register voor kwaliteitsregistraties en wordt gefaseerd toegewerkt naar landelijke deelname en verplichte aanlevering. Om dit praktisch mogelijk te maken is de hartfalen kwaliteitsregistratie in 2026 sterk veereenvoudigd. De werklast voor de ziekenhuis is verlaagd door de basis inclusie van de registratie te beperken tot de novo HFrEF. Daarnaast is het aantal basis variabelen sterk verminderd en kan een substantieel deel automatisch ontsloten worden uit het EPD dan wel verkregen worden uit datakoppelingen met andere landelijke databronnen (o.a. NHR registraties, DHD en CBS). Door deze datakoppelingen is ook de actieve follow-up door zorgverleners verminderd naar 1 jaar. Inmiddels zijn 75% (52) van de Nederlandse ziekenhuizen gestart met de registratie.
De huidige resultaten met betrekking tot de medicamenteuze behandeling van hartfalen zijn verbeterd ten opzichte van het Nederlandse hartfalen registratieonderzoek CHECK-HF1, dat werd uitgevoerd van 2013 t/m 2016 en zijn in lijn met de baseline gegevens van het onlangs uitgevoerde Nederlandse TITRATE-HF2 registratieonderzoek over de periode 2022 t/m 2024.
