Recent duale antiplaatjestherapie (DAPT) vergroot risico’s bij urgente CABG
Recent Nederlands onderzoek op basis van de Nederlandse Hart Registratie (NHR) laat zien dat duale antiplaatjestherapie (DAPT, dual antiplatelet therapy) binnen 48 uur vóór een urgente bypass (CABG) duidelijk samenhangt met verhoogde risico’s. Het percentage patiënten dat preoperatief DAPT kreeg varieerde sterk, van 12% tot 84%, wat wijst op uiteenlopende lokale protocollen en besluitvorming. Deze inzichten verkregen in deze studie laten zien dat optimalisatie van het preoperatieve antiplaatjes beleid niet alleen de patiëntenveiligheid kan verbeteren, maar mogelijk ook de zorglast en kosten kan verlagen door het terugdringen van bloeding-gerelateerde complicaties en transfusies.
Heleen J.C.L. Apostel, Maaike M. Roefs, Amon Heijne, Ewald M. Bronkhorst, Edgar J. Daeter, Wilson W.L. Li, on behalf of the Cardiothoracic Surgery and PCI Registration Committee of the Netherlands Heart Registration
Inleiding
Dubbele antiplaatjes therapie (DAPT)—aspirine gecombineerd met een P2Y12-remmer—is de standaardbehandeling na een acuut coronair syndroom (ACS). Een deel van deze patiënten heeft echter alsnog een urgente bypass (CABG) nodig, waarbij de optimale timing van het stoppen van DAPT onzeker is. Internationale richtlijnen geven uiteenlopende adviezen, en bewijs bij urgent geplande CABG is beperkt. Het risico bestaat dat recent DAPT-gebruik perioperatieve bloedingscomplicaties, re-interventies en transfusiebehoefte verhoogt. Deze studie gebruikte de grootschalige, landelijke data van de Nederlandse Hart Registratie (NHR) om te onderzoeken of DAPT binnen 48 uur vóór chirurgie samenhangt met ongunstige perioperatieve uitkomsten bij urgente geïsoleerde CABG na ACS. De resultaten zijn relevant voor de Nederlandse praktijk, waarin variatie tussen centra zichtbaar is en duidelijke praktische handvatten ontbreken.
Methode
- Design: multicenter retrospectieve cohortstudie (2017–2023).
- Data: Nederlands Hart Registratie; alle 16 Nederlandse hartcentra.
- Populatie: 6913 patiënten, urgente geïsoleerde CABG binnen 90 dagen na ACS.
- Groepen:
- SAPT: alleen aspirine
- DAPT: aspirine + P2Y12-remmer binnen 48 uur vóór chirurgie.
- Analyse: propensity score-matching (1:1) + multivariabele regressie, gecorrigeerd voor EuroSCORE II en centrumvariatie.
Resultaten
DAPT was significant geassocieerd met méér re-interventies binnen 30 dagen (7,1% (DAPT) versus 3,7% (SAPT)). De totale transfusiebehoefte lag duidelijk hoger bij recente DAPT (44,9% versus 27,0%), waarbij alle typen bloedproducten vaker werden toegediend. Zowel de 30-dagen mortaliteit (1,6% versus 0,8%) als de chirurgische mortaliteit (1,7% vs 0,9%) was hoger in de DAPT-groep. Het preoperatieve gebruik van DAPT varieerde sterk tussen centra, van 12,3% tot 84,4% per centrum (Figuur 1). Dit duidt op verschillen in beleid of interpretatie van richtlijnen, niet volledig verklaard door patiëntkenmerken.
Discussie
De resultaten laten een consistent en klinisch relevant beeld zien: recent preoperatief DAPT-gebruik vergroot aantoonbaar het perioperatieve risico bij urgente CABG in Nederland. De verhoogde bloedingsneiging vertaalt zich direct in meer re-interventies, meer transfusies en hogere korte-termijn mortaliteit. Dit voedt de discussie over de huidige aanbevelingen: internationale richtlijnen adviseren slechts 24 uur medicatie-onderbreking bij urgente CABG, maar deze studie suggereert dat dit mogelijk onvoldoende veilig is. De sterke variatie tussen ziekenhuizen wijst op het ontbreken van nationaal uniform beleid. Lokale protocollen verschillen, wat mogelijk leidt tot inconsistente uitkomsten en patiëntonzekerheid.
Figuur 1. Varatie tussen de Nederlandse ziekenhuizen in het toepassen van duale antiplaatjestherapie (DAPT) binnen 48 uur vóór een urgente bypass (CABG)
