TAVI-trends en majeure cardiovasculaire events (MACE): verschillen tussen mannen en vrouwen in Nederland
Op basis van landelijke gegevens uit de Nederlandse Hart Registratie laat dit onderzoek zien dat de TAVI-aantallen tussen 2013 en 2022 meer dan verdubbeld zijn, wat de toenemende rol van TAVI in de behandeling van ernstig aortakleplijden onderstreept. Sinds 2017 ondergaan meer mannen dan vrouwen een TAVI-procedure, terwijl vrouwen gemiddeld ouder zijn en een ander klinisch risicoprofiel hebben op het moment van de ingreep. De incidentie van majeure cardiovasculaire events (MACE) na TAVI is in de tijd afgenomen, wat wijst op verbeteringen in patiëntselectie, procedurele techniek en perioperatieve zorg. De blijvende verschillen in case-mix en MACE-incidentie tussen mannen en vrouwen benadrukken het belang van sekse-specifieke analyses bij het evalueren van kwaliteit en uitkomsten van zorg. Voor de Nederlandse klinische praktijk bieden deze resultaten belangrijke handvatten om zorg verder te optimaliseren, met aandacht voor passende indicatiestelling, risicostratificatie en nazorg voor zowel mannen als vrouwen.
T.R. Yordanov, H. Al-Farra, A.C. Ravelli, S. Houterman, B. de Mol, T. Winkelman, L. Timmers, M. Vis, P. Tonino, R. Delewi, A. Abu-Hanna, J.P. Henriques on behalf of NHR THI Registration Committee
Inleiding
Transkatheter aortaklepimplantatie (TAVI) is in het afgelopen decennium uitgegroeid tot een belangrijke behandelingsoptie voor patiënten met ernstig aortakleplijden. Door technologische vooruitgang, verbeterde patiëntselectie en toenemende ervaring is het gebruik van TAVI sterk toegenomen, ook bij patiënten met een lager operatierisico. Tegelijkertijd is bekend dat mannen en vrouwen verschillen in presentatie, risicoprofiel en uitkomsten bij cardiovasculaire interventies. Inzicht in sekse-specifieke trends is daarom essentieel om kwaliteit en gelijkheid van zorg te monitoren en verder te verbeteren.
Deze studie beschrijft landelijke trends in het gebruik en de uitkomsten van TAVI in Nederland in de periode 2013–2022, met specifieke aandacht voor verschillen tussen mannen en vrouwen. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar aantallen procedures, maar ook naar veranderingen in patiëntkenmerken en het optreden van majeure cardiovasculaire events (MACE).
Methode
Voor deze studie is gebruik gemaakt van gegevens uit de Nederlandse Hart Registratie (NHR). De NHR bevat prospectief verzamelde, landelijke gegevens over cardiovasculaire interventies in Nederland.
- Studieopzet: observationeel, retrospectief cohortonderzoek
- Populatie: alle patiënten die in Nederland een TAVI ondergingen in de periode 2013–2022
- Analyse: trendanalyses over de tijd, gestratificeerd naar geslacht
Resultaten
Uit de analyse blijkt dat het jaarlijkse aantal TAVI-procedures in Nederland in de afgelopen tien jaar meer dan is verdubbeld. Deze toename is zichtbaar bij zowel mannen als vrouwen, maar sinds 2017 ondergaan meer mannen dan vrouwen een TAVI-behandeling (Figuur 1). Gedurende de gehele periode waren vrouwen gemiddeld ouder bij de ingreep en verschilden zij van mannen in klinisch profiel.
Ondanks veranderingen in patiëntkenmerken en een toenemend gebruik van TAVI bij complexere patiënten, nam de incidentie van MACE in de tijd af. Deze dalende trend werd gezien bij zowel mannen als vrouwen, wat wijst op verbeteringen in techniek, ervaring en perioperatieve zorg. Een uitzondering vormt beroerte, waarvoor geen duidelijke daling in incidentie werd waargenomen. Hoewel de uitkomsten bij beide geslachten verbeterden, bleven verschillen tussen mannen en vrouwen bestaan in case-mix en absolute MACE-incidentie. Dit onderstreept het belang van blijvende aandacht voor sekse-specifieke aspecten in klinische besluitvorming en kwaliteitsverbetering.
Conclusie
Het aantal TAVI-procedures in Nederland is tussen 2013 en 2022 sterk gestegen, terwijl mortaliteit, implantatie van een permanente pacemaker, majeure vasculaire complicaties en MACE significant zijn gedaald. Vrouwen hadden hogere rates van majeure vasculaire complicaties en beroerte, mannen een hogere éénjaarsmortaliteit en implantatie van een permanente pacemaker. Deze sekse- en leeftijdsspecifieke verschillen benadrukken het belang van patiëntgerichte counseling en management na TAVI.
Figuur 1. Ontwikkeling van het jaarlijkse aantal TAVI-procedures in Nederland (2013–2022), uitgesplitst naar geslacht.
Figuur 2. Incidentie van TAVI-gerelateerde MACE per leeftijd en geslacht.
